System przywoławczy SCHIMA SAIO light to rozwiązanie przeznaczone do obsługi niewielkich instalacji przywoławczych, stosowanych między innymi w obiektach medycznych oraz innych miejscach wymagających szybkiego przekazania informacji o wezwaniu. Jego konstrukcja jest stosunkowo prosta, ale prawidłowe wykonanie wymaga właściwego doboru urządzeń i połączenia ich zgodnie ze schematem producenta.
W praktyce instalacja obejmuje kilka współpracujących ze sobą elementów. W zależności od konfiguracji mogą to być przyciski przywoławcze, przyciski sznurkowe, moduły przywoławczo-kasujące, lampki salowe, manipulatory pacjenta oraz Terminal-Numerator. Każdy z nich realizuje określoną funkcję, a sposób ich połączenia wpływa bezpośrednio na działanie całego systemu.
W tym artykule skupiamy się na rozwiązaniu SCHIMA SAIO light od strony praktycznej. Pokazujemy jego podstawową budowę, sposób prowadzenia i organizacji okablowania oraz logikę działania poszczególnych rodzajów wezwań. Omawiamy również funkcję Terminala-Numeratora i elementów sygnalizacyjnych oraz wskazujemy kwestie, które warto sprawdzić podczas wykonywania i uruchamiania instalacji.
Czym jest SCHIMA SAIO light?
SCHIMA SAIO light to system przywoławczy przeznaczony do stosowania w niewielkich obiektach, w których potrzebna jest prosta i czytelna sygnalizacja wezwania. Producent wskazuje między innymi na małe obiekty medyczne, areszty, budynki użyteczności publicznej oraz biurowce. System powstał jako rozwiązanie łatwe w montażu i uruchomieniu. Nie wymaga programowania. Poszczególne urządzenia należy połączyć zgodnie ze schematem producenta.
Podstawowym elementem odbiorczym systemu jest Terminal-Numerator (TN). Urządzenie pełni funkcję kontrolera i nadzoruje do ośmiu przyłączonych pomieszczeń lub obwodów. W mniejszych instalacjach można zastosować Mini Terminal-Numerator (mTN), który obsługuje maksymalnie trzy pomieszczenia.
Takie rozwiązanie pozwala budować instalację odpowiednio do wielkości obiektu. Nie trzeba stosować dużego terminala tam, gdzie występują tylko dwa lub trzy obsługiwane obwody. Przy większej liczbie pomieszczeń można natomiast zastosować kolejne urządzenia powiadamiające.
Istotną cechą SAIO light jest również nadzór podłączonych obwodów. Terminal-Numerator sygnalizuje nie tylko aktywne wezwania, ale także awarie. System może więc informować personel o problemie z obwodem, zanim pojawi się rzeczywista potrzeba skorzystania z przywołania.
Terminal posiada również bezpotencjałowe wyjście do przekazywania informacji o alarmie. Można wykorzystać je do powiadamiania kolejnego Terminala-Numeratora, lampki grupowej albo zewnętrznego systemu, na przykład SSWIN lub BMS.
Jakie wezwania obsługuje SAIO light?
SAIO light rozróżnia trzy podstawowe rodzaje alarmów. Ich identyfikacja odbywa się między innymi za pomocą lampki znajdującej się przed pomieszczeniem.
Pierwszy rodzaj stanowi wezwanie z łóżka pacjenta. Jest ono sygnalizowane światłem czerwonym.
Drugi to wezwanie z WC lub łazienki. W tym przypadku lampka wykorzystuje jednocześnie kolor czerwony i biały.
Trzeci rodzaj stanowi wezwanie alarmowe lub lekarskie. Dla tego wezwania system wykorzystuje kolor niebieski. Jest ono przekazywane osobnym wyjściem, dzięki czemu można skierować informację na przykład do Terminala-Numeratora znajdującego się w dyżurce lekarskiej.
Rozróżnienie kolorów nie jest więc wyłącznie funkcją wizualną. Pozwala szybko określić rodzaj zgłoszenia i miejsce, w którym należy podjąć reakcję.
W zależności od zastosowanych urządzeń system może również przekazywać informację akustyczną. Lampka salowa ma wbudowany buczek o regulowanej mocy. Producent przewidział także możliwość jego wyłączenia oraz różne częstotliwości sygnału dla poszczególnych rodzajów wezwania.
Z czego składa się instalacja?
Konfiguracja SAIO light zależy od funkcji pomieszczenia. System nie ogranicza się do jednego typu przycisku. SCHIMA oferuje kilka urządzeń, które można łączyć w zależności od potrzeb konkretnej instalacji.
Podstawowy zestaw może obejmować przycisk przywoławczy, element kasowania, lampkę salową oraz urządzenie kontrolujące obwód. W rozwiązaniach przeznaczonych dla pacjentów można dodatkowo zastosować manipulator.
W ofercie znajdują się między innymi przyciski przywoławcze, przyciski przywoławczo-odwoławcze, przyciski z gniazdem dla manipulatora oraz wykonania sznurkowe. Dostępne są również moduły przywoławczo-kasujące oraz moduły przywoławczo-kasujące-lekarskie.
Przyciski przywoławcze i kasowanie
W zależności od wersji przycisk może pełnić funkcję samego wezwania albo jednocześnie wezwania i odwołania. W systemie występują również rozwiązania z osobnym, dużym zielonym przyciskiem odwoławczym.
W pomieszczeniach, w których użytkownik może znajdować się poza zasięgiem standardowego przycisku, producent przewidział przycisk sznurkowy. Dostępna wersja ma dwumetrowy sznurek zakończony cięgnem oraz zabezpieczenie przed zbyt silnym pociągnięciem. Występuje również wykonanie o stopniu ochrony IP66.
Ważną funkcję pełnią również moduły przywoławczo-kasujące. W zależności od wersji mogą obsługiwać trzy obwody: sala, WC i lekarz, nadzorować podłączone urządzenia, sterować lampką w trzech kolorach oraz udostępniać dwa wyjścia przekaźnikowe do powiadamiania.
Manipulator pacjenta
W instalacjach przy łóżkach można zastosować manipulator pacjenta. SCHIMA oferuje między innymi model IP68 z przyciskiem wezwania pomocy. Dostępna jest również wersja wyposażona w dwa dodatkowe przyciski do sterowania oświetleniem.
Manipulator wykorzystuje mechanizm bezpiecznego rozłączania. Ma on zabezpieczać wtyczkę i gniazdo w przypadku nagłego wyrwania przewodu. System kontroluje również podłączenie wtyczki i może wygenerować automatyczny alarm po wypięciu manipulatora.
To rozwiązanie ma znaczenie przede wszystkim w miejscach, gdzie przewód manipulatora może być przypadkowo pociągnięty podczas korzystania z łóżka. Nie chodzi więc tylko o wygodę użytkownika. Istotne jest również zapewnienie ciągłości działania systemu i kontrola stanu podłączonego urządzenia.
Schemat systemu i okablowanie
W SAIO light szczególne znaczenie ma sposób połączenia poszczególnych elementów. Producent opiera system na urządzeniach pracujących przy napięciu 24 V DC. Dla przycisków podano pobór prądu około 30 mA. Standardowe przyciski mają wymiary 82 × 82 × 10 mm i mogą być montowane podtynkowo w puszce Ø60 lub natynkowo z wykorzystaniem adaptera.
Przy wykonywaniu instalacji nie warto patrzeć wyłącznie na liczbę żył potrzebnych do podłączenia konkretnego urządzenia. Trzeba uwzględnić cały obwód, sposób jego nadzorowania oraz elementy, które mają otrzymać informację o alarmie.
W większej instalacji szczególnie ważne staje się jednoznaczne oznaczenie przewodów. Każdy obwód powinien mieć swoje oznaczenie zgodne z dokumentacją. Ułatwia to uruchomienie, znalezienie ewentualnej pomyłki oraz późniejszy serwis.
Jak działa system przyzywowy SCHIMA SAIO light?
Po stronie użytkownika działanie systemu jest proste. Wezwanie rozpoczyna się w konkretnym pomieszczeniu. Może pochodzić z łóżka pacjenta, łazienki lub WC, a w odpowiedniej konfiguracji także z funkcji wezwania lekarza.
Sygnał trafia do elementów systemu odpowiedzialnych za obsługę danego obwodu. Następnie uruchamia się odpowiednia sygnalizacja optyczna i akustyczna. Informacja może być również przekazana do miejsca, w którym personel odbiera wezwania.
Ważne jest rozróżnienie poszczególnych rodzajów wezwań. Wezwanie z łóżka powoduje świecenie czerwonej lampki. Wezwanie z WC lub łazienki sygnalizuje kolor czerwony i biały. Wezwanie alarmowe lub lekarskie wykorzystuje kolor niebieski.
Dwa pierwsze rodzaje wezwań są automatycznie przekazywane wyjściem przekaźnikowym do Terminala-Numeratora lub innego systemu. Wezwanie lekarskie korzysta z osobnego wyjścia. Dzięki temu można skierować je do Terminala-Numeratora w dyżurce lekarskiej.
Po aktywacji przycisku system uruchamia sygnalizację wezwania, a odpowiednie urządzenia przekazują informację dalej. Przyciski wyposażone w diody LED zapewniają również lokalne potwierdzenie aktywacji wezwania.
Istotnym elementem pozostaje kasowanie wezwania. W zależności od zastosowanego wariantu realizuje je odpowiedni przycisk kasujący albo moduł przywoławczo-kasujący. Kasowanie stanowi więc część całej logiki obsługi zgłoszenia.
Jaką rolę pełni Terminal-Numerator?
Terminal-Numerator (TN) stanowi urządzenie odbiorcze systemu SAIO light i jednocześnie pełni funkcję jego kontrolera. Standardowa wersja obsługuje 8 obwodów lub pomieszczeń. Terminal posiada osobne pola przeznaczone do opisania obsługiwanych pomieszczeń.
Urządzenie nie tylko pokazuje aktywne wezwania. Nadzoruje również podłączone obwody i sygnalizuje awarie. Ma także możliwość wyciszenia sygnału akustycznego oraz dwa tryby głośności: dzień i noc.
Do mniejszych instalacji producent przewidział Mini Terminal-Numerator (mTN). Obsługuje on maksymalnie trzy pomieszczenia i również nadzoruje ich stan oraz sygnalizuje awarie.
Terminal może przekazywać informację o alarmie dalej. Producent przewidział do tego bezpotencjałowe wyjście alarmowe. Można je wykorzystać między innymi do współpracy z kolejnym Terminalem-Numeratorem, lampką grupową albo zewnętrznym systemem SSWIN lub BMS.
Najważniejsze elementy instalowane w pomieszczeniach
Podstawowe urządzenia znajdują się bezpośrednio w pokojach pacjentów, łazienkach i innych pomieszczeniach objętych nadzorem. Ich dobór zależy przede wszystkim od sposobu wywołania oraz wymaganej funkcjonalności.
Przycisk przywoławczo-odwoławczy umożliwia zarówno wezwanie pomocy, jak i jego lokalne skasowanie. Producent oferuje także wersje z gniazdem dla manipulatora oraz przyciski sznurkowe, przeznaczone między innymi do pomieszczeń sanitarnych.
W przypadku pacjenta leżącego istotnym elementem może być manipulator pacjenta. Dostępne są wykonania z jednym przyciskiem przywołania oraz wersje z dodatkowymi przyciskami do sterowania oświetleniem. Producent stosuje mechanizm bezpiecznego rozłączania, który ogranicza ryzyko uszkodzenia gniazda lub wtyczki przy gwałtownym wyrwaniu przewodu.
Do łazienek i WC przeznaczone są między innymi przyciski sznurkowe. W wybranych wykonaniach producent stosuje stopień ochrony IP66 oraz rozwiązania ułatwiające użytkowanie w pomieszczeniach narażonych na wilgoć.
Osobną grupę stanowią moduły przywoławczo-kasujące oraz moduł przywoławczo-kasujący-lekarski. Pozwalają obsłużyć kilka rodzajów wezwań i sterują odpowiednią sygnalizacją na lampce. W wersji lekarskiej dostępna jest również funkcja wezwania lekarza.
Lampka salowa i sygnalizacja wezwania
Lampka salowa RGB stanowi ważny element systemu, ponieważ pozwala szybko określić rodzaj aktywnego wezwania bez konieczności sprawdzania terminala. Producent przewiduje trzy podstawowe kolory sygnalizacji: czerwony dla wezwania z łóżka, czerwony i biały dla wezwania z WC lub łazienki oraz niebieski dla wezwania alarmowego lub lekarskiego.
Takie rozwiązanie ma znaczenie praktyczne. Personel może rozpoznać rodzaj wezwania już przy wejściu do pomieszczenia, a system nie ogranicza się do informacji „wezwanie aktywne”.
Przy projektowaniu instalacji trzeba więc uwzględnić nie tylko liczbę pomieszczeń. Należy również ustalić, jakie rodzaje wezwań będą w nich występować i gdzie personel ma je odbierać.
Na co zwrócić uwagę przy wykonaniu instalacji?
Najważniejsza zasada wynika już z samej konstrukcji SAIO light: system nie wymaga programowania. Urządzenia należy jednak prawidłowo połączyć zgodnie ze schematem producenta. Błąd w okablowaniu może powodować brak wezwania, nieprawidłową sygnalizację albo alarm awarii.
Przed rozpoczęciem prac warto dokładnie określić podział pomieszczeń na obwody oraz sposób przekazywania alarmów. Szczególnej uwagi wymaga rozdzielenie wezwania z łóżka, wezwania z WC oraz wezwania lekarskiego, ponieważ system traktuje je jako różne sygnały.
Nie należy również pomijać nadzoru przewodów i urządzeń. Terminal oraz wybrane moduły kontrolują podłączone elementy i mogą sygnalizować awarie. Podczas odbioru instalacji warto więc sprawdzić nie tylko prawidłowe wywołanie, ale również reakcję systemu na usterkę lub odłączenie urządzenia.
Po wykonaniu instalacji należy przetestować każdy zastosowany sposób wywołania. Sprawdzenia wymagają również sygnalizacja optyczna, sygnał akustyczny, identyfikacja właściwego pomieszczenia oraz kasowanie wezwania.
Jeżeli system współpracuje z zewnętrznym urządzeniem, trzeba dodatkowo zweryfikować działanie odpowiednich wyjść przekaźnikowych. Dotyczy to między innymi połączenia z kolejnym TN, lampką grupową czy systemem SSWIN/BMS.
Podsumowanie
SCHIMA SAIO light to system przyzywowy przeznaczony przede wszystkim do mniejszych obiektów. Jego konstrukcja opiera się na stosunkowo prostej strukturze: urządzenia przywoławcze w pomieszczeniach, lampki sygnalizacyjne, moduły obsługujące wezwania oraz Terminal-Numerator.
Najważniejsze podczas wykonania instalacji jest prawidłowe dobranie urządzeń do funkcji pomieszczeń i wykonanie połączeń zgodnie z dokumentacją producenta. Warto od początku zaplanować również sposób przekazywania alarmów do personelu oraz ewentualną współpracę z innymi systemami.
Z punktu widzenia wykonawcy równie ważne jak samo uruchomienie jest sprawdzenie wszystkich scenariuszy pracy i stanów awaryjnych. System przyzywowy ma przede wszystkim przekazywać informację o potrzebie pomocy. Dlatego każdy element instalacji powinien działać przewidywalnie zarówno podczas normalnej pracy, jak i w przypadku wystąpienia usterki.





